Balın Kimyası

Balda nem oranı neden önemli?

Balın uzun süre bozulmadan kalmasının tek bir temel sebebi var: içindeki su az. Bu denge bozulunca bal da bozulur.

Kaç olmalı?

Türk Gıda Kodeksi bal için nem üst sınırını genel olarak %20 düzeyinde belirler. İyi olgunlaşmış ballarda bu değer daha aşağıda olur.

Nem %18’in altındaysa bal çok dayanıklıdır. %20’nin üzerine çıktığında fermantasyon (ekşime) riski hızla artar.

Arı, nektarı peteğe koyduktan sonra kanat çırparak havalandırır ve suyunu attırır. Bal yeterince koyulaştığında gözün üzerini mumla kapatır.

Yani sırlama, arının “bu balın suyu tamam” demesidir. Sırlanmamış çerçeveden alınan balın nemi yüksek olur ve kısa sürede ekşir.

Bizde sırlanmamış çerçeve kesilmez; bu kuralın tek sebebi budur.

Bal higroskopiktir: havadan nem çeker. Ağzı açık bırakılan kavanozda yüzeydeki bal sulanır ve orada ekşime başlar.

Nemli bölgelerde (Karadeniz, Marmara kıyıları) bu daha hızlı olur; kapağı sıkı kapatmak yeterli önlemdir.

Yüzeyde köpük, keskin ekşi koku ve tatta ekşilik. Bu üçü bir aradaysa bal tüketilmez.

Yalnız hafif köpük varsa panik yapmayın: süzme sırasında karışan hava kabarcıkları da zamanla yüzeye çıkar.

Nem oranını evde ölçebilir miyim?

Refraktometre ile ölçülebilir ama tüketici için gerekli değil. Saklama kurallarına uymak yeterli.

Balım ekşidi, ne yapmalıyım?

Ekşiyen bal tüketilmez. Nasıl saklandığını gözden geçirin; genellikle ağzı açık bırakılmış ya da nemli ortamda durmuştur.

En çok istenen

Peteği süzülmüş, akıcı çiçek balı. Kavanoz ve teneke olarak hazırlanır.

İncele

Kovandan çıktığı gibi

Arının sırladığı peteğiyle birlikte, hiç bozulmadan tenekeye alınan bal.

İncele

Kovan ürünü

Genç işçi arıların salgıladığı, ana arı gözlerinden toplanan beyaz salgı.

İncele

Kaç kilo istediğinizi ve nereye göndereceğimizi yazın; o günkü mahsulü, kavanoz/teneke seçeneklerini ve kargo tutarını söyleyelim.