Polinasyon (tozlaşma) nedir?

Nasıl gerçekleşir?

Arı nektar toplarken vücudundaki tüylere polen yapışır. Bir sonraki çiçeğe konduğunda bu polen dişi organa geçer ve döllenme gerçekleşir.

Arı bunu bilerek yapmaz; kendi işini yaparken bitkinin işini de görür. Doğadaki en verimli ortaklıklardan biri budur.

Hangi ürünler bağımlı?

Meyve ağaçlarının çoğu (elma, armut, kiraz, badem, kayısı), kabakgiller (kavun, karpuz, kabak), ayçiçeği ve pek çok sebze böcek tozlaşmasına ihtiyaç duyar.

Buğday ve arpa gibi tahıllar rüzgârla tozlaşır; onlar bu listede yok. Ama insanın sofrasındaki çeşitliliğin büyük kısmı arıya bağlı.

Verime etkisi

Yeterli tozlaşma yalnız meyve tutmasını değil, meyvenin şeklini ve iriliğini de etkiler. Eksik tozlaşmış meyve çarpık ve küçük kalır.

Bu yüzden bazı üreticiler çiçeklenme döneminde bahçelerine kovan kiralar. Buna “polinasyon amaçlı arıcılık” denir.

Arıcı ile çiftçinin ortak çıkarı

Çiftçi tozlaşma ister, arıcı nektar ister. İkisi de aynı çiçekten kazanır.

Bu ortaklığı bozan tek şey, çiçeklenme döneminde yapılan bilinçsiz ilaçlamadır. Arı ölürse tozlaşma da olmaz; zarar iki tarafa birden gelir.

Yalnız bal arısı değil

Tozlaşmayı bal arısı dışında bombus arıları, yalnız yaşayan arı türleri, kelebekler ve bazı sinekler de yapar.

Bal arısı en çok bilineni ve yönetilebilir olanı; ama doğadaki tozlaşmanın tamamı ona yüklenemez.